Czas czytania: około 8 min
Mikołaj Rogalewicz
Webinar: Przebij bańkę! O diecie medialnej i poszerzaniu horyzontów
27.11.2021

Mianem bańki informacyjnej lub filtrującej określa się zjawisko personalizowania treści w Internecie za pomocą algorytmów oraz dopasowywania ich do profilu konkretnego użytkownika.

Mianem bańki informacyjnej lub filtrującej określa się zjawisko personalizowania treści w Internecie za pomocą algorytmów oraz dopasowywania ich do profilu konkretnego użytkownika. Istota tego zjawiska polega na tym, że do danej osoby docierają tylko takie informacje, które algorytmy określiły jako zgodne z jego światopoglądem czy zainteresowaniami. Algorytmy te działają w wyszukiwarce Google, w serwisie YouTube oraz w mediach społecznościowych.

Zamknięcie w bańce powoduje, że użytkownicy „konsumują” podsuwane im treści, zamiast aktywnie przeglądać Internet. Posty w mediach społecznościowych czy filmy na YouTubie są wyświetlane przez algorytmy na podstawie wcześniej podejmowanych decyzji związanych z dotychczas oglądanymi i komentowanymi materiałami. W konsekwencji użytkownicy spotykają się tylko z niewielką częścią informacji dopasowanych do ich upodobań. Negatywnym aspektem baniek informacyjnych jest ograniczanie horyzontów oraz radykalizacja poglądów.

Istotny jest w tym kontekście efekt potwierdzenia polegający na tym, że szukający informacji podświadomie wybiera te i tylko te, które potwierdzają jego poglądy, niezależnie od ich prawdziwości. Zapamiętuje i przyjmuje jako pewnik informacje zgodne z jego światopoglądem, odrzuca natomiast te, które burzą jego wizję świata, mimo że są wiarygodne. Efekt ten jest szczególnie widoczny w przypadku kwestii mogących wywoływać emocje i dotykających mocno ugruntowanych opinii.

Bardzo ważne jest także zjawisko nazywane komorą echa. Jest to sytuacja, w której wartości konkretnej grupy są powtarzane oraz wzmacniane w jej obrębie. Mamy z tym do czynienia, gdy wielokrotne powtarzanie tych samych treści w zamkniętym gronie osób skutkuje wzajemnym utwierdzaniem się w dotychczasowych racjach i zamknięciem na poglądy odmienne. 

Istnieją różne sposoby na wydostanie się z bańki filtrującej lub na ograniczenie jej wpływu, np.:

  1. Do wyszukiwania informacji używaj wyszukiwarek innych niż Google.

  2. Dywersyfikuj źródła, z których czerpiesz informacje.

  3. Rozwijaj swoje umiejętności z zakresu weryfikacji wiarygodności źródeł, co pozwala chronić się przed dezinformacją.

  4. Od czasu do czasu usuwaj całą historię wyszukiwania w danej przeglądarce.

  5. Obserwuj ludzi o odmiennych poglądach

  6. Możesz też wyłączyć personalizację w usługach Google oraz ograniczyć ją na Facebooku.

  7. Urozmaicaj dietę medialną.

Dieta medialna to indywidualny zestaw nawyków związanych z konsumowaniem informacji. Możemy ją urozmaicić i dostosować do własnych potrzeb dzięki „media diet challenge”.

Wyzwanie to składa się z 3 kroków:

  • Przeprowadź osobisty „audyt wiadomości” ustal, skąd najczęściej czerpiesz informacje i jakie to są informacje. 

  • Eksperymentuj ze swoimi dietami informacyjnymi w celu wypracowania odpowiedniego zestawu mediów. Pomocne w tym mogą być następujące pytania:

    • W jakich obszarach chciałbym/chciałabym poszerzyć swoją wiedzę?

    • Jakich źródeł brakuje na mojej liście?

    • Jakich źródeł mam za dużo?

    • Jak bardzo reprezentatywne są te źródła dla różnych punktów widzenia i doświadczeń?

    • Jak bardzo są one przydatne w moim codziennym życiu?

Podsumuj wykonane zadania i odpowiedz sobie na pytanie, czego się nauczyłem/am?